Midye Haram mı?
Ülkemizde sokak lezzetlerinin başında gelen "midye dolma" hakkında en çok merak edilen konulardan biri de dini hükmüdür. Midye yemek haram mı, yoksa caiz mi? Bu konu, İslam fıkhında mezhepler arasında görüş ayrılığı bulunan meselelerden biridir.
Kısaca özetlemek gerekirse: Eğer Hanefi mezhebindenseniz midye yemek caiz görülmemiştir (mekruhtur). Ancak Şafii, Maliki veya Hanbeli mezhebindenseniz midye yemekte bir sakınca yoktur, helaldir.
Hanefi Mezhebinde Midye Neden Yenmez?
Hanefi mezhebi fıkıh alimleri, Kur'an-ı Kerim'deki deniz avı ile ilgili ayetleri yorumlarken deniz canlılarını sınıflandırmışlardır. Buna göre, denizden çıkan hayvanlardan sadece "balık" suretinde olanlar helaldir. Balık şekline benzemeyen diğer su canlıları ise "habis" (hoş olmayan, pis) veya "deniz haşeratı" olarak değerlendirildiği için yenmeleri caiz görülmemiştir.
Bu hükme göre Hanefi mezhebinde; midye, kalamar, karides, ıstakoz, yengeç ve ahtapot gibi balık sınıfına girmeyen deniz ürünlerini yemek tahrimen mekruh (harama yakın mekruh) kabul edilir. Yani bir Hanefi'nin bunlardan uzak durması gerekir.
Şafii ve Diğer Mezheplerde Hüküm Nedir?
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre ise denizden çıkan her türlü canlı helaldir ve yenebilir. Bu mezhepler, Maide Suresi'nin 96. ayetindeki "Deniz avı ve onu yemek size helal kılındı" ifadesini genel bir izin olarak kabul ederler.
Bu görüşe göre suyun içinde yaşayan, sudan çıkınca yaşayamayan her canlı (ister balık şeklinde olsun ister olmasın) temizdir ve eti yenir. Dolayısıyla Şafii mezhebine mensup birisi gönül rahatlığıyla midye yiyebilir.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Görüşü
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu da bu konuda mezheplerin görüşlerini esas alır. Kurulun verdiği fetvalarda; Kur'an-ı Kerim'de deniz ürünlerinin helal kılındığı belirtilmekle birlikte, Hanefi mezhebinin balık dışındaki ürünleri (haşerat olarak gördüğü için) yemeyi helal saymadığı, diğer üç mezhebin ise helal saydığı ifade edilir.
Sonuç olarak: Bir Müslüman, tabi olduğu mezhebin hükümlerine göre hareket etmelidir. Hanefi olanların midye yemekten kaçınması, Şafii olanların ise yiyebileceği fıkhi bir gerçektir.